جبران نور دهی دوربین چیست و چگونه باید از آن استفاده نمود ؟

فهرست مطالب

• ۱. مقدمه: جبران نور دهی چیست و چرا اهمیت دارد؟
• ۲. عملکرد فنی جبران نور دهی در دوربین
• ۳. مفهوم استاپ و نحوه محاسبه تغییرات نوردهی
• ۴. روش فعال‌سازی جبران نور دهی در برندهای مختلف
• ۵. کاربردهای عملی جبران نور دهی مثبت و منفی
• ۶. خطاهای رایج و راهکارهای حرفه‌ای
• ۷. نتیجه‌گیری و جمع‌بندی

۱. مقدمه: جبران نور دهی چیست و چرا اهمیت دارد؟

تقریبا تمامی دوربین‌های عکاسی دارای گزینه‌ای برای جبران نور دهی هستند. استفاده از آن بسیار ساده بوده و در موقعیت‌های مختلف قابل کاربرد می‌باشد. این حالت به شما امکان می‌دهد تا در زمان نیاز برای اصلاح نرم‌افزاری عکس‌های خود به میزان قابل ملاحظه‌ای صرفه‌جویی نمایید و همچنین به شما این امکان را می‌دهد تا در سریع‌ترین زمان بهترین نوردهی در عکس را به دست بیاورید. آموزش جبران نور دهی در ایده‌آل دوربین با رویکردی کاملاً عملی و مبتنی بر استانداردهای حرفه‌ای، شما را با تمام زوایای این قابلیت حیاتی آشنا می‌سازد.

جبران نور دهی یک روش سریع و آسان برای تعیین معیار واکنش دوربین شما در برابر حالت‌های نوردهی است و از این معیار می‌توان برای به دست آوردن عکس‌هایی تاریک‌تر یا روشن‌تر از آن چه که عکاس تنظیم نموده است، استفاده نمود. در حقیقت، معرفیجبران نور دهیه عنوان یکی از ابزارهای کلیدی در جعبه ابزار هر عکاس حرفه‌ای محسوب می‌شود که بدون نیاز به تغییر در تنظیمات دستی ISO، دیافراگم یا شاتر، می‌تواند خروجی نهایی را به سمت دلخواه سوق دهد.

۲. عملکرد فنی جبران نور دهی در دوربین

مبنای عملکرد جبران نور دهی به گونه‌ای است که دوربین بر اساس حالت نورسنجی انتخاب شده، مبنای نوردهی صحیح را دریافت نموده و بر اساس آن سرعت شاتر و عدد دیافراگم را برای اعمال تغییرات مورد نظر شما تنظیم می‌نماید. دوربین‌های عکاسی به صورت پیش‌فرض در حالت نورسنجی Matrix یا Evaluative قرار دارند و در این حالت دوربین تمام کادر صحنه مورد عکاسی را ارزیابی نموده و بهترین حالت تعادل را در صحنه مورد عکاسی به وجود می‌آورد.

اما در هر صورت در زمان‌های استفاده از سایر مودهای نورسنجی نیز دوربین قادر به استفاده از گزینه جبران نور دهی خواهد بود. در فرآیند جبران نور دهی در عکاسی، عکاس از کنترل کامل برای تاریک‌تر یا روشن‌تر نمودن تصویر برخوردار است و این حالتی است که به آن جبران نور دهی مثبت یا منفی گفته می‌شود. همچنین عکاس می‌تواند با تنظیمات بسیار ظریف و کوچک، حالت نوردهی را به سمت اوراکسپوژر یا آندراکسپوژر و یا هر ترکیب مورد نظر دیگر تغییر دهد.

۳. مفهوم استاپ و نحوه محاسبه تغییرات نوردهی

در بیشتر دوربین‌های عکاسی، جبران نور دهی در استاپ‌های ۱/۳ ای وی انجام می‌شود که این حالت برای عکاس امکان کنترل کامل تنظیمات در دامنه ۳- ای وی تا ۳+ ای وی را فراهم می‌آورد. این امر بدان معناست که دوربین قادر است تا ۳- ای وی و یا ۳+ ای وی در شرایط متفاوت از آنچه که به عنوان حالت نوردهی صحیح در یک موقعیت تشخیص داده شده است، به جبران حالت‌های نوردهی بپردازد.

چنین تصور نمایید که برای عکاسی از مود اولویت دیافراگم استفاده نموده‌اید و در این شرایط دوربین شما تصور می‌کند که بهترین نوردهی در f/5.6 با سرعت شاتر ۱/۱۰۰ ثانیه به دست می‌آید. در صورت اعمال جبران نور دهی ۱/۳- ای وی، دوربین شما در همین دیافراگم، سرعت شاتر را به میزان ۱/۳ استاپ تغییر می‌دهد که موجب استفاده از سرعت شاتر ۱/۸۰ به جای ۱/۱۰۰ می‌شود. در صورت اعمال جبران نور دهی به میزان ۲/۳- ای وی، سرعت شاتر دوربین به ۱/۶۰ تغییر داده می‌شود و در صورت استفاده از ۱- ای وی، سرعت شاتر یک استاپ کامل تغییر کرده و به ۱/۵۰ خواهد رسید.

در مود اولویت شاتر نیز همین اتفاق برای دیافراگم دوربین رخ خواهد داد. در این شرایط در صورت استفاده از ۱/۳- ای وی جبران نور دهی، دوربین برای رسیدن به هدف خود از یک دیافراگم کوچک‌تر استفاده می‌کند. از آنجا که شما در این حالت کنترل بر سرعت شاتر را انتخاب نموده‌اید، دوربین شما را به f/5.6 یا f/6.3 خواهد رساند.

۴. روش فعال‌سازی جبران نور دهی در برندهای مختلف

جبران نور دهی در دوربین‌های مختلف

نحوه دسترسی به گزینه‌های جبران نور دهی به نوع دوربین شما بستگی دارد. در بسیاری از دوربین‌های نیکون و همچنین در تعداد زیادی از دوربین‌های حرفه‌ای ساخت کمپانی کانن، دکمه‌ای با علامت مثبت و منفی بر روی بدنه دوربین وجود دارد. پایین نگه داشتن این دکمه و چرخاندن دایل اصلی دوربین باعث تغییر در حالت‌های جبران نور دهی می‌شود.

حالت جبران نور دهی در مودهای برنامه، اولویت دیافراگم و اولویت شاتر قابل استفاده می‌باشد اما در مودهای اتوماتیک یا صحنه‌های خاص این گزینه قابل استفاده نمی‌باشد. همچنین در مود تنظیمات دستی می‌توان از آن استفاده نمود و این در صورتی است که در مود تنظیمات دستی شما از کنترل کامل بر حالت‌های نوردهی بر دوربین برخوردار هستید. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تنظیمات پیشرفته دوربین‌های خود، می‌توانید به صفحه آموزشگاه عکاسی ایده‌آل دوربین مراجعه فرمایید.

۵. کاربردهای عملی جبران نور دهی مثبت و منفی

برخی از دوربین‌ها نوردهی تاریک‌تر یا روشن‌تر را به آسانی به وجود می‌آورند و از این روی استفاده از یک حالت جبران نور دهی ملایم به دستیابی به نور متناسب در عکس کمک خواهد نمود. بسیاری از دوربین‌ها نیز به گونه‌ای طراحی شده‌اند تا به حفظ جزئیات در هایلایت‌ها دقت شود و به همین دلیل این دوربین‌ها به صورت نرمال دارای حالت‌های نوردهی کمی تاریک‌تر می‌باشند.

استفاده از جبران نور دهی در این موقعیت‌ها به روشن‌تر شدن جزئیات در نواحی تیره تصویر کمک می‌کند. جبران نور دهی موجب تنظیم رفتار دوربین برای دستیابی به یک نوردهی در تطابق با انتظارات عکاس خواهد شد، ولی با این وجود، خطر از دست رفتن اطلاعات از هایلایت‌ها وجود خواهد داشت. این حالت بدان دلیل اتفاق می‌افتد که دوربین قادر به تشخیص آن نمی‌باشد که چه چیزی در صحنه دارای اهمیت بوده و نورسنجی را به گونه‌ای انجام می‌دهد که بخش‌هایی از تصویر تاریک‌تر یا روشن‌تر از حالت دلخواه عکاس می‌باشند.

این موارد معمولا در زمان‌هایی اتفاق می‌افتد که سوژه بخش‌های کوچک‌تری از کل کادر تصویر را به خود اختصاص می‌دهد. در این شرایط استفاده از یک مود نورسنجی دیگر مثل مود Partial یا Spot موجب برطرف شدن مشکل می‌شود، اما جبران نور دهی نیز یک راه حل آسان‌تر برای رفع این مشکل می‌باشد. نکته مهم آنکه در هنگام استفاده از جبران نور دهی مثبت (روشن‌تر کردن تصویر)، همواره احتمال «سوزی» یا از دست رفتن اطلاعات در نواحی سفید و پرنور تصویر وجود دارد که در تعمیرات تخصصی دوربین‌های دیجیتال، این موضوع به عنوان یکی از رایج‌ترین دلایل مراجعه عکاسان به مراکز خدمات حرفه‌ای شناخته می‌شود.

۶. خطاهای رایج و راهکارهای حرفه‌ای

یکی از اشتباهات رایج در میان عکاسان تازه‌کار، فراموش کردن بازنشانی جبران نور دهی پس از اتمام عکاسی در شرایط نوری خاص است. بسیاری از عکاسان حرفه‌ای عادت دارند پس از هر بار استفاده از EV، بلافاصله مقدار آن را به صفر بازگردانند. راهکار دوم، استفاده همزمان از هیستوگرام زنده دوربین است. با مشاهده هیستوگرام می‌توانید متوجه شوید که آیا دامنه دینامیکی صحنه در حال از دست رفتن است یا خیر.

در صورتی که پس از تعمیرات و اعلام هزینه دقیق توسط بخش پذیرش، مشتری از انجام تعمیرات منصرف شود، هیچ هزینه‌ای، حتی هزینه عیب‌یابی، تحت هیچ عنوانی از وی دریافت نخواهد شد. این سیاست همواره در مرکز خدمات تخصصی ایده‌آل دوربین رعایت می‌گردد.

۷. نتیجه‌گیری و جمع‌بندی

آموزش جبران نور دهی در ایده‌آل دوربین نشان می‌دهد که تسلط بر این قابلیت ساده اما قدرتمند، می‌تواند کیفیت خروجی آثار شما را به شکل چشمگیری بهبود بخشد. چه در حال عکاسی از منظره‌های برفی با نوردهی مثبت باشید و چه در حال ثبت تصاویر کنتراست‌بالا در شب‌های شهری، جبران نور دهی ابزاری است که همیشه باید از آن آگاه باشید. پیشنهاد می‌کنهم تنظیمات جبران نور دهی دوربین خود را بشناسید و با تمرین در شرایط نوری مختلف، درک عمیق‌تری از نحوه تعامل آن با سایر پارامترهای مثلث نوردهی به دست آورید.

برای دریافت مشاوره تخصصی در مورد تنظیمات پیشرفته دوربین خود و یا رفع هرگونه مشکل فنی در تجهیزات عکاسی، می‌توانید به مرکز خدمات ایده‌آل دوربین مراجعه نمایید. آدرس: تهران – خیابان جمهوری، بعد از سه راه جمهوری، روبروی خیابان شیخ‌هادی، خیابان رازی، کوچه یاسمن پلاک ۱. تلفن: ۰۲۱-۶۲۹۹۹۵۹۶ (داخلی ۱: پذیرش، داخلی ۲: فروشگاه، داخلی ۳: آموزشگاه عکاسی).

بیشتر بخوانید:
استاپ های نوردهی با توجه به سرعت شاتر

=== سؤالات متداول ===

سوال ۱: آیا استفاده از جبران نور دهی کیفیت نهایی عکس را کاهش می‌دهد؟

پاسخ: خیر. جبران نور دهی صرفاً دستورالعمل دوربین برای تغییر پارامترهای نوردهی (شاتر، دیافراگم یا ISO در مود Auto) را تغییر می‌دهد و هیچ گونه فرآیند نرم‌افزاری مخربی روی فایل خام (RAW) اعمال نمی‌کند. با این حال، جابجایی بیش از حد (مثلاً +۲ یا -۲ ای وی) ممکن است باعث از دست رفتن جزئیات در هایلایت‌ها یا سایه‌های بسیار تیره شود.

سوال ۲: چرا گاهی اوقات جبران نور دهی در دوربین من کار نمی‌کند؟

پاسخ: این موضوع معمولاً به دو دلیل رخ می‌دهد: اول اینکه دوربین در حالت تمام اتوماتیک (Auto) یا صحنه‌های از پیش تعیین شده (Scene Modes) قرار دارد که در این مودها دسترسی به EV غیرفعال است. دوم اینکه دوربین در حالت Manual (دستی) است و گزینه ISO Auto فعال نمی‌باشد. در مود Manual، تنها زمانی EV معنا پیدا می‌کند که ISO روی Auto تنظیم شده باشد.

سوال ۳: بهترین مقدار جبران نور دهی برای عکاسی در روزهای برفی چیست؟

پاسخ: سنسور دوربین تمایل دارد سطوح بسیار سفید و روشن مانند برف را به خاکستری تبدیل کند (چون فکر می‌کند نور زیادی وارد شده است). بنابراین در عکاسی از مناظر برفی، معمولاً باید جبران نور دهی مثبت (بین ۱+ تا ۲+ ای وی) اعمال کنید تا برف واقعاً سفید و درخشان دیده شود. اگر این کار را نکنید، برف‌ها در عکس کدر و تیره به نظر می‌رسند.

سوال ۴: آیا آموزشگاه عکاسی ایده‌آل دوربین دوره‌های تخصصی تنظیمات نوردهی برگزار می‌کند؟

پاسخ: بله، آموزشگاه عکاسی ایده‌آل دوربین با برگزاری کارگاه‌های عملی و کلاس‌های تخصصی از سطح مقدماتی تا پیشرفته، به کارآموزان کمک می‌کند تا مهارت خود را در مثلث نوردهی، نورسنجی و استفاده حرفه‌ای از ابزارهایی مانند جبران نور دهی افزایش دهند. برای ثبت‌نام می‌توانید با داخلی ۳ آموزشگاه تماس حاصل فرمایید.

سوال ۵: آیا اشکال در عملکرد جبران نور دهی نشانه خرابی دوربین است؟

پاسخ: در بسیاری از موارد خیر؛ اما اگر پس از چک کردن تنظیمات (خارج بودن از مود Auto و صحیح بودن تنظیمات ISO در مود Manual)، همچنان دکمه +/- یا دایل تنظیم EV پاسخ نمی‌دهد، ممکن است مشکلاتی مانند نفوذ رطوبت به برد الکترونیکی یا فرسودگی کنتاکت‌ها وجود داشته باشد. در این صورت می‌توانید تجهیزات خود را به مرکز خدمات پس از فروش ایده‌آل دوربین برای عیب‌یابی دقیق تحویل دهید. در صورت انصراف از تعمیر پس از اعلام هزینه، هیچ مبلغی بابت عیب‌یابی دریافت نمی‌شود.